مطالب ذیل خلاصه ای است که آقای ابولقاسم احمدیان مدیر ایرانی دبستان و دبیرستان سن لویی در اواخر عمر پر ثمرشان به طور خصوصی برای من گفته اند و من هم از آنها یادداشتی برداشتم که از روی این یادداشت ها تهیه کرده ام. من مطمئن هستم گفته ایشان همه درست بود، اگر اشتباهاتی در این مطالب باشد بدون شک در تنظیم این یادداشت ها از روی تند نویسی شده بنده است.

تاریخ سن لوئی

۱۲۱۹ -۱۲۲۹

در دوران سلطنت کریم خان زند رابطه دولت ایران با فرانسه بسیار خوب بود، حدود سالهای ۱۲۱۹ تا ۱۲۲۹ قمری فرمان کریم خان زند به گروهی از میسیونرای کاتولیک لازاریست اجازه احداث مدارسی در ایران را دادند. فتوکپی حکم را با تاریخ ۱۱۸۵ و مهر که فرمان اجازه این نوع مدارس را در البوم عکسها میتوانید ملاحضه فرمایید

دقیقا آقای احمدیان نمیدانستند که اولین آن در چه تاریخی باز شد ولی فرمودنند اولین شعبه این مدارس در ارومیه و تبریز بوده که برای آشوری ها و ارامنه که در آن ناحیه زندگی میکردنند باز شده بود.

 بعد از مدارس اذربایجان در اصفهان هم مدارسه ای بازشد، که آن مدرسه بیشتر برای ارامنه بوده، هرچند که در تمام این مدارس مسلمانان هم درس می خواندند. بیشتر درس ها به زبان فرانسه بوده ولی بعدها گاه گاهی ادبیات، تاریخ و جغرافی ایران هم تدریس می کردنند.

۱۲۴۰

 از قرار مدرسه سن لوئی تهران، در سال ۱۸۶۲ میلادی برابر با ۱۲۴۰ شمسی (۱۲۷۸ قمری) بازشده و این مدارس چه در آذربایجان، یا اصفهان و تهران به نحوه ای با هم مربوط بودند و در سال ۱۸۶۵ میلادی قسمت دخترانه آن ها هم باز شد (ژاندارک) افتتاح شد. البته در آغاز به این بزرگی و پر اهمیتی نبودند ولی به تدریج تعداد شاگردان آنها بیشتر شده تا جایی که وزارت فرهنگ هم بودجه ای به آن ها داد و تعداد شاگردان مسلمان آن ها بیشتر از ارامنه و آشوری ها شد.

۱۳۱۹

در سال ۱۳۱۹ رضا شاه طبق دستوری تمام مدرسه هایی را که اسم خارجی داشتند مجبور به انتخاب اسم ایرانی کرد. بنابر این دستور سن لوئی تبدیل به طهران، ژان دارک به منوچهری و فرانک ورسون به رازی شد. ولی بعد از رضا شاه این دستور لغو شد و سن لوئی به هر دو اسم مشهور بود.

۱۳۲۰

در سال ۱۳۲۰ آقای احمدیان بزرگ امتیاز مدرسه ای را در اصفهان به نام ستاره صبح گرفت، با دردست داشتن این مجوز در سال ۱۳۲۳ به همت ایشان تدریس زبان فارسی هم در سن لوئی آغاز شد. وجود آقای احمدیان بزرگ خیلی باعث پیشرفت زبان فارسی در این مدرسه بود. پسر و حتی برادر زاده آقای احمدیان بزرگ در سالهای ۱۳۱۸ و ۱۳۱۹دراین مدرسه تحصیل کردنند.

۱۳۲۶

پسر ارشد آقای احمدیان بزرگ اقای ابولقاسم احمدیان که سال های ۲۴ و ۲۵ در مدرسه تمدن تدریس می کرد از سال ۱۳۲۶ به معلمین سن لوئی پیوستند. در سال ۱۳۲۶ کلاس ششم فارسی و در سال ۱۳۲۷ ادبیات متوسطه را تدریس می کردند. در این سالها مدیر فرانسوی، پدر روحانی پوآرو بود که خیلی برای این مدرسه زحمت کشید. مدیر مدبری بود که در داشگاه تهران هم تدریس می کرد.

۱۳۲۳-۱۳۲۷

عکس شاگردان، ظاهرا این عکس در بین سالهای ۱۳۲۳ تا ۱۳۲۷ گرفته شده است.

Saint-Louis-E06

 

 

 

 

۱۳۲۸

در حدود سال ۱۳۲۸ مدیر فرانسوی عوض شد و پدر روحانی لوکوندر که همه او را Pere Superieur (رئیس یا پدر ارشد) صدا می کردند به جای ایشان آمدند و احمدیان جوان به جای پدر خود، که کمی از بیماری پارکینسون رنج می برد ، مدیر شد و هم دوره ای های  من هم از مهر ۱۳۲۹ کلاس قبل از ابتدایی و بلاخره همگی از مهر ۱۳۳۰ تا خرداد ۱۳۳۹ در این مدرسه تحصیل می کردیم.

کلاس های اول همیشه حدود ۳۰ تا ۳۵ شاگرد داشت در آن بودند و صبح ها تمام وقت درس ها به فرانسه و بعد از ظهر به فارسی تدریس می شد. تعداد زیادی از معلمین دوره ابتدایی شاگردان سابق مدرسه بودند و از کلاس چهارم به بالا معلمین با تجربه تری تدریس می کردند. از معلمین این مدرسه آقای دکتر ارانی و از دیگر معلمین آقای نظام وفا بودند که مشهور بودند که ایشان هیچگاه غیبت نداشته اند و همواره سروقت حضور داشتند.

۱۳۲۸

در پایان کلاس ششم دبستان شاگردان امتحان نهایی به هر دو زبان میدادند که برای فارسی وزارت فرهنگ این کار را انجام می داد و برای زبان فرانسه، تمام سوال ها از فرانسه به تهران می آمد و در انجمن فرهنگی ایران و فرانسه در خیابان حشمت دوله امتحان انجام میشد و کاغذها توسط معلمین فرانسوی تصحیح میشد و نمره می دادند و آنهایی که قبول می شدند و مدرک  D’ETUDES CERTIFICATE PRIMSIRES میگرفتند و از فرانسه برای شاگردان این مدرک فرستاده می شد. در کلاسهای هفتم و هشتم و نهم ادبیات و تاریخ و جغرافی ایران توسط معلمین فارسی و ریاضیات و فیزیک و شیمی و تجربی به زبان فرانسوی توسط میسیونرهای کاتولیک فرانسوی تدریس می شد و در پایان کلاس نهم دوباره امتحان نهایی بود

شاگردانی که در کلاس ششم فرانسه قبول نمیشدند ویا در کلاس هفتم ادامه می دادند و دوباره آخر سال امتحان نهایی ششم را می دادند و یا از مدرسه به مدرسه دیگری می رفتند که فقط فارسی بود. در کلاس هفتم خارجی در طول سال درسهای ریاضی تاریخ و جغرافیای فرانسه و غیره به زبان فرانسه تدریس میشد و به فرانسه نیز امتحان می دادند. اما ادبیات فارسی و تاریخ و جغرافی ایران را فارسی  تدریس می کردند.

۱۳۳۷

سال ۱۳۳۷ چون تعداد زیادی از هم دوره های من کلاس ششم فرانسه را مردود شدند برای ما کلاس هفتم جدید فارسی را شروع کردند که تمام درس هارا به زبان فارسی تدریس میشد ولی صبح ها هنوز کلاس ششم فرانسه را ادامه میدادیم تا بتوانیم این تصدیق نهایی را بگیریم.

اما ما یک گروه عجیبی بودیم که ماندیم و خیلی از ما با اینکه در فارسی درس کلاس هشتم یا نهم را می خواندیم هنوز برای امتحان سال ششم نهایی فرانسه آماده میشدیم، چون کلاس های هفتم، هشتم و نهم فارسی در حقیقت با دوره ما شروع شد. معلمین تازه ای برای مدرسه آمدند که از جمله آنها، آقایان دکتر جباری(دو برادر بودند)، جهانگیری و رستمی و مهمترین و بهترین آن ها معلم ریاضیات آقای اسماعیلی، علوم آقای شعبانپور و تاریخ و جغرافیا فکر می کنم آقای مظاهری بودند که عالی بودند.

آقای احمدیان جوان در جلب معلمین درجه یک بسیار زحمت می کشید تا آنجا که اطلاع دارم. بعد از سال ۱۹۴۲ مدرسه از محل اولش و از لاله زار به محل دیگیری در عباس آباد منتقل شد و چند سال ادامه داشت ولی بعدأ در حدود سال ۱۳۵۲ آن مدرسه هم بسته شد و سن لوئی و رازی بهم پیوستند و بنام دبستان و دبیرستان رازی در خیابان ولیعصر ادامه دادنند

Lazarist Schools in Tehran. The Lazarists founded two well known schools in Tehran, St. Louis and Jeanne d’Arc, which enrolled both Christian and Muslim pupils. Compared to their counterparts in Azerbaijan and Isfahan, the Lazarist schools in Tehran were more concerned with educating students in modern sciences and French literature than in religious matters.

St. Louis School. Founded in 1862, with the encouragement of the French minister to the Persian court, Joseph-Arthur Comte de Gobineau, St. Louis was the first Catholic Mission school to be established in Tehran. It started with fifteen pupils, several of whom were Muslim. In 1909 the enrollment was 140 pupils, including 90 boarders; in 1910, it was 150, with 50 boarders. In 1909 the school purchased Šojāʿ-al-Salṭana’s mansion, which had thirteen rooms and adequate space for 350 students. The elementary program was similar to the five-year system of French primary education. The curriculum included French literature, Persian, world history and geography, history and geography of Persia, arithmetic, calligraphy, and painting (Nāṭeq, pp. 179-81; Ḡaffārī, pp. 152-54). In 1913 the school opened a two-year high school program which later expanded to four-year. In 1912, the school received one hundred tomans financial aid from the Ministry of Education; this was increased to two hundred tomans in 1921 when the school expanded teaching Persian language courses and accepted up to fifty needy students who were recommended by the ministry. By 1928, there were 170 pupils and 15 teachers at the school. St. Louis was closed in 1941 along with other foreign schools. It soon reopened, but without permission from the ministry. Reportedly, the school experienced internal problems and mismanagement during the 1950s and 1960s (Šayḵ-Reżāʾī, pp. 95-96).